Biçerdöver kayış bakımı için en doğru zaman, makine tarladan döndüğü ve aylarca hangarda bekleyeceği sezon sonudur. Hasat boyunca toz, saman, nem ve ani yüklerle çalışan kayışların gerçek durumu ancak temizlendiklerinde görülür. Bu dönemde fark edilen bir çatlak, bir sonraki hasatta tarlada kopacak kayışı bugünden değiştirmenizi sağlar.
Biçerdöver Kayış Bakımı Neden Sezon Sonunda Yapılır?
Sezon sonunda makine uzun süre duracağı için kayışları sökmek, incelemek ve gerekirse değiştirmek hasadı aksatmaz. Yedek parça siparişi için de zaman kalır. Ayrıca kayışlar gergin bırakılırsa bekleme süresince form değiştirebilir; bu nedenle gerginliğin gevşetilmesi de sezon sonu işinin bir parçasıdır.
Sezon Sonu 7 Adımlı Kayış Kontrol Listesi
- Makineyi emniyete alın. Motoru durdurun, anahtarı alın ve dönebilecek parçaları sabitleyin. Kasnakları elle değil, büyük kasnağı anahtarla çevirerek döndürün.
- Temizleyin. Kayış ve kasnak kanallarındaki toz, saman ve çamur birikintisini kuru fırça ya da basınçlı havayla alın. Koruma kapaklarının içi de temizlenmeli; biriken kir tahriki ısıtır.
- Kayışı tur tur inceleyin. Kayış üzerine bir işaret koyun ve tam bir tur boyunca çatlak, lif ayrılması, kenar aşınması, sertleşme ya da yanık izi arayın.
- Yağ ve gres bulaşmasına bakın. Bu maddeler kauçuğu şişirip biçimini bozar. Bulaşma varsa kaynağı (sızdıran keçe, fazla yağlanmış rulman) bulunmadan yeni kayış takmayın.
- Kasnakları kontrol edin. Kanal yanaklarında basamaklanma, çentik ya da parlak aşınma bandı varsa kasnak da değişmelidir. Ardından cetvel ya da gergin ip ile hizalamayı kontrol edin.
- Gerginliği gevşetin. Makine altı ay ya da daha uzun duracaksa kayış gerginliğini azaltın; uygun saklama koşulu sağlanamıyorsa kayışları söküp ayrı saklayın.
- Kayıt tutun. Her kayışın yerini, sırtındaki kodu ve durumunu not edin, fotoğrafını çekin. Kodu okunmayan kayışlar sipariş döneminde en çok vakit kaybettirenlerdir.
Hizalama için Gates bakım kılavuzu, V kayışında her yarım metrelik merkez mesafesi için en çok 1/2° ya da 5 mm toplam sapma kabul eder. Ölçüm yöntemlerinin ayrıntısını kayış gerginliği nasıl ayarlanır yazımızda bulabilirsiniz.
Hangi Belirtide Biçerdöver Kayışı Değiştirilmeli?
Belirgin çatlak, lif ayrılması, olağandışı aşınma ya da yağdan şişmiş bir yüzey gördüğünüzde kayış değiştirilmelidir. Gergi payı tükenmiş, yani uzamış kayış da bir sonraki sezona bırakılmaz. Aşağıdaki tablo, biçerdöver kayış bakımı sırasında en sık karşılaşılan belirtileri ve ilk yapılacak işi özetliyor.
| Belirti | Olası neden | Ne yapılmalı? |
|---|---|---|
| Alt yüzeyde enine çatlaklar | Yaşlanma, küçük kasnakta yorulma, ısı | Kayışı değiştirin |
| Yanaklarda parlak, sertleşmiş yüzey | Kayma ve ısınma | Kayışı değiştirin, gerginliği ve kasnağı kontrol edin |
| Tek taraflı kenar aşınması | Hizasızlık | Kasnakları hizalayın, sonra kayışı değerlendirin |
| Şişmiş, yapışkan yüzey | Yağ ya da gres bulaşması | Sızıntıyı giderin, kayışı değiştirin |
| Gergi payının sonuna gelinmesi | Kayışın uzaması | Kayışı değiştirin |
Aynı tahrikte birden fazla kayış takım halinde çalışıyorsa yalnızca bozulanı değil, takımın tamamını değiştirin. Eski ve yeni kayış birlikte çalıştığında yükü yeni kayış taşır ve erken bozulur.
Batör ve Varyatör Kayışlarında Nelere Dikkat Edilir?
Batör kayışı gibi değişken hızlı tahriklerde kullanılan varyatör kayışları geniş ve tırtıllı yapıdadır; biçimleri bozulmaya diğer kayışlardan daha duyarlıdır. Gates, bu kayışların askıya ya da çiviye asılmamasını, rafta düz biçimde saklanmasını önerir. Varyatör kasnağının hareketli yanağı da sezon sonunda temizlenmeli ve serbest hareket ettiği kontrol edilmelidir.
Biçerdöver ve diğer tarım makinelerinde kullanılan seçenekleri tarım tipi varyatör kayışı sayfamızda bulabilirsiniz.
Kışlık Bekletmede Kayışlar Makinede Kalmalı mı?
Makine altı aydan uzun bekleyecekse kayışlar gergin bırakılmamalıdır. Gates bakım kılavuzu, altı ay ya da daha uzun süre çalışmayacak tahriklerde kayış gerginliğinin gevşetilmesini önerir. Makinenin beklediği ortam kayış saklama koşullarını karşılamıyorsa kayışlar sökülüp ayrı saklanmalıdır. Kılavuzdaki koşullar şunlar:
- 5 °C ile 30 °C arası sıcaklık, %70’in altında bağıl nem
- Doğrudan güneş ışığı almayan, pencereden uzak bir yer
- Elektrik motoru, trafo gibi ozon üretebilen cihazlardan ve ısıtıcılardan uzaklık
- Zemin yerine raf ya da kapalı kutu
Sezon Sonu Kayış Bakımında Sık Yapılan 3 Hata
- Kayışı yalnızca koptuğunda değiştirmek. Biçerdöver kayış bakımı kışın yapılmazsa çatlamış kayış bir sonraki hasadın en yoğun gününde kopabilir.
- Kasnağa bakmadan yeni kayış takmak. Kanalı aşınmış kasnak yeni kayışı da kısa sürede aynı duruma getirir.
- Yağlı kayışı silip yeniden kullanmak. Yağ kauçuğun içine işlediği için silmek yetmez; sızıntı giderilip kayış değiştirilmelidir.
Yedek Kayış Siparişi İçin Hangi Bilgiler Gerekir?
Kayış sırtındaki kod, makinenin marka ve modeli, varsa üreticinin parça numarası sipariş için yeterlidir. Kod silinmişse kayışın genişliği, yüksekliği ve boyu ile kasnağın fotoğrafı eşdeğerini bulmamıza yardımcı olur. Klasik ve dar kesitli V kayışlarının yerine sahada hızlı takılan baklalı kayış karşılıkları da bulunur; hasatta yedek olarak taşımak zaman kazandırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Biçerdöver kayışları ne sıklıkla kontrol edilmeli?
Hasat sırasında kayışlar makinenin kullanım kılavuzundaki günlük kontrol listesine göre kontrol edilmeli, sezon sonunda ise sökülerek ayrıntılı incelenmelidir. Standart V kayışlı sanayi tahrikleri için Gates 3 ayda bir duruşla inceleme önerir.
Biçerdöver kışın beklerken kayışlar gevşetilmeli mi?
Evet. Gates, altı ay veya daha uzun duracak tahriklerde gerginliğin gevşetilmesini, uygun saklama koşulu yoksa kayışların sökülüp ayrı saklanmasını önerir.
Kodu okunmayan biçerdöver kayışının eşdeğeri bulunur mu?
Çoğu durumda bulunur. Kayışın kesit ölçüleri, boyu ve kasnağın fotoğrafıyla profil belirlenir; makinenin marka ve modeli de eşleştirmeyi kolaylaştırır.
Sezon sonu kontrolünde değişmesi gereken kayışları belirlediyseniz, kodlarını ya da fotoğraflarını bize gönderin; eşdeğerlerini bir sonraki hasattan önce birlikte netleştirelim.